Ankara İcra Daireleri Rehberi: Takip Açma, İtiraz ve Haciz Süreci

Alacağını tahsil edemeyen alacaklıların başvurduğu cebri icra süreci, icra daireleri eliyle yürütülür. Ankara'da icra daireleri Ankara Adliyesi ve Ankara Batı Adliyesi bünyesinde faaliyet göstermekte olup takipler UYAP üzerinden elektronik ortamda açılıp yürütülebilmektedir. Bu rehberde icra takibinin aşamalarını hem alacaklı hem borçlu gözüyle anlatıyoruz.

İcra Takibi Türleri

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na göre başlıca takip yolları şunlardır:

• İlamsız icra takibi: Elinde mahkeme kararı olmayan alacaklının para ve teminat alacakları için başvurduğu en yaygın yoldur; fatura, sözleşme, cari hesap gibi belgelere dayanabilir.
• İlamlı icra takibi: Mahkeme kararına (ilama) veya ilam niteliğindeki belgelere dayanır; borçlunun itirazı takibi durdurmaz.
• Kambiyo senetlerine özgü takip: Çek, senet (bono) ve poliçeye dayalı özel takip yoludur; itiraz süreleri ve sonuçları farklıdır.
• Rehnin ve ipoteğin paraya çevrilmesi: Rehinli alacaklar için öncelikle bu yola gidilmesi kuraldır.
• Kiralanan taşınmazın tahliyesi: Kira alacağı ve tahliye talepli özel takip türüdür.

İcra Takibi Nasıl Açılır?

Alacaklı veya vekili, takip talebini icra dairesine sunar; harç ve masraflar yatırılır. Ankara'da takipler tevzi bürosu aracılığıyla ilgili icra dairesine dağıtılır; avukatlar takibi UYAP üzerinden elektronik olarak açabilir. Takip talebinde alacağın tutarı, faiz başlangıcı ve oranı ile dayanak belgeler gösterilir. İcra dairesi borçluya ödeme emri gönderir.

Borçluya Ödeme Emri Geldi: Ne Yapılmalı?

Ödeme emrini alan borçlunun önündeki seçenekler ve süreler takip türüne göre değişir:

• İlamsız takipte: Tebliğden itibaren 7 gün içinde icra dairesine itiraz edilebilir. Süresinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur. Borca, faize veya imzaya itiraz ayrı ayrı belirtilmelidir.
• Kambiyo takibinde: İmza itirazı ve borca itiraz 5 gün içinde icra mahkemesine yapılır; itiraz satıştan başka icra işlemlerini kural olarak durdurmaz.
• İlamlı takipte: İtiraz takibi durdurmaz; ancak icranın geri bırakılması yoluna gidilebilir.

Süresi kaçırılan itiraz hakkı büyük ölçüde kaybedilir; bu nedenle ödeme emri tebliğ alınır alınmaz bir avukata danışılmalıdır. Borçlu olmadığınız bir takipte hiçbir şey yapmamak, takibin kesinleşmesine ve hesaplarınıza haciz konulmasına yol açar.

Alacaklı İçin: İtirazın Kaldırılması ve İptali

Borçlunun itirazı üzerine duran ilamsız takibe devam edebilmek için alacaklının iki yolu vardır: elinde İİK m.68 kapsamında belge varsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemek ya da genel mahkemede itirazın iptali davası açmak. İtirazın iptali davası, itirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır. Borçlunun itirazının haksızlığı sabit olursa, alacağın yüzde 20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilebilir; kötü niyetli takip açan alacaklı aleyhine de tazminat söz konusu olabilir.

Haciz Aşaması

Takip kesinleşince alacaklının talebiyle haciz uygulanır. Borçlunun banka hesapları, maaşı (kural olarak net maaşın dörtte biri oranında; nafaka alacaklarında daha fazlası mümkündür), araçları, taşınmazları ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları haczedilebilir. Buna karşılık borçlunun ve ailesinin yaşamı için zorunlu eşyalar, ekonomik faaliyeti için gerekli mesleki araçlar ve emekli maaşı (borçlunun muvafakati olmadıkça) haczedilemez. Haczedilmezlik şikâyetleri icra mahkemesine yapılır.

Satış (Paraya Çevirme) ve Paraların Paylaştırılması

Haczedilen mallar, alacaklının süresi içindeki talebi üzerine elektronik ortamda açık artırma ile satılır. Satış bedelinden öncelikli alacaklar (rehin, kamu alacakları, işçi alacakları gibi) düşüldükten sonra kalan tutar alacaklılara paylaştırılır. Kıymet takdirine itiraz ve ihalenin feshi yolları, süreleri içinde kullanılmalıdır.

Borçlunun Diğer Hakları ve Çözüm Yolları

• Taksitle ödeme: Hacizden sonra borçlu, kanuni şartlarla taksit taahhüdünde bulunabilir; taahhüdün ihlali yaptırıma tabidir.
• Menfi tespit davası: Borçlu olmadığını düşünen kişi, takipten önce veya sonra menfi tespit davası açabilir.
• İstirdat davası: İcra tehdidiyle ödenen borç için, ödemeden itibaren 1 yıl içinde geri alma davası açılabilir.
• Şikâyet: İcra dairesinin usulsüz işlemlerine karşı 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet yolu açıktır.

Ankara'da İcra Takiplerinde Avukat Desteği

İcra hukuku, gün bazında işleyen kısa süreleri ve teknik usul kurallarıyla hata kaldırmayan bir alandır. Alacaklıysanız takibin doğru türde açılması ve haciz sürecinin etkin yürütülmesi; borçluysanız itiraz, şikâyet ve haczedilmezlik haklarının zamanında kullanılması sonucu doğrudan belirler. Ankara icra dairelerindeki takip ve icra mahkemesi davalarınız için Av. Çağlar Aydın'dan hukuki destek alabilirsiniz.