Online Duruşma (e-Duruşma) ve UYAP Mobil Rehberi 2026

Yargının dijitalleşmesiyle birlikte duruşmalar da ekrana taşındı. Hukuk mahkemelerinde e-duruşma, ceza yargılamasında SEGBİS uygulamaları sayesinde tarafların ve avukatların adliyeye gitmeden yargılamaya katılması mümkün hale geldi. Bu rehberde online duruşma sisteminin nasıl işlediğini, kimlerin yararlanabileceğini ve dikkat edilmesi gereken noktaları anlatıyoruz.

E-Duruşma Nedir?

E-duruşma, HMK m.149 kapsamında, duruşmaların ses ve görüntü nakli yoluyla çevrimiçi yapılmasını sağlayan UYAP entegre sistemidir. Hukuk mahkemelerinde (asliye hukuk, aile, iş, ticaret, tüketici vb.) uygulanır. Avukatlar, e-duruşma talebini UYAP Avukat Portalı üzerinden duruşmadan belirli bir süre önce iletir; hâkimin onayıyla avukat duruşmaya ofisinden güvenli video bağlantısıyla katılır.

E-duruşmanın avantajları açıktır: şehirlerarası yol ve konaklama masrafı ortadan kalkar, aynı gün farklı adliyelerdeki duruşmalara katılım mümkün olur, dosyalar daha hızlı ilerler. Ankara'daki mahkemelerde e-duruşma kullanımı her geçen yıl artmaktadır.

SEGBİS Nedir? E-Duruşmadan Farkı

SEGBİS (Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi), ceza yargılamasında kullanılan sistemdir. Başka ilde bulunan sanığın, tanığın veya ceza infaz kurumundaki tutuklunun duruşmaya video konferansla katılmasını sağlar. E-duruşma avukatın talebiyle hukuk mahkemelerinde uygulanırken, SEGBİS ceza mahkemesinin kararıyla uygulanır. Her ikisinde de kayıtlar UYAP'a işlenir ve tutanağa bağlanır.

Vatandaşlar E-Duruşmaya Katılabilir mi?

E-duruşma talebi kural olarak avukatlar tarafından yapılır. Taraf asilin (vatandaşın) video bağlantısıyla dinlenmesi ise mahkemenin uygun görmesine bağlıdır; özellikle başka şehirde yaşayan tanık ve taraflar, bulundukları yerdeki adliyeden SEGBİS odası aracılığıyla beyan verebilir. Yurt dışında yaşayanlar için de konsolosluklar üzerinden video bağlantı imkânları gündemdedir.

UYAP Mobil Uygulamaları

Adalet Bakanlığı'nın mobil uygulamaları, dava takibini cebinize taşır:

• UYAP Vatandaş (mobil): Dava dosyalarınızı, duruşma günlerinizi ve icra dosyalarınızı sorgulayabilir, e-imza/mobil imza ile evrak görüntüleyebilirsiniz.
• UYAP Avukat: Avukatlar dosya inceleme, dilekçe gönderme ve duruşma takibi yapar.
• CELSE: Avukatların duruşma listelerini ve dosya bilgilerini görüntülediği yardımcı uygulamadır.
• e-Devlet: Dava dosyası ve duruşma sorgulama hizmetleri e-Devlet üzerinden de kullanılabilir.

Online Duruşmada Dikkat Edilmesi Gerekenler

1. Teknik hazırlık: Kesintisiz internet, sessiz bir ortam ve kimlik doğrulaması için gerekli e-imza/mobil imza hazır olmalıdır.
2. Duruşma disiplini geçerlidir: E-duruşma da resmi duruşmadır; kayıt almak yasaktır, duruşma adabına uyulur.
3. Görüntü ve ses kalitesi: Beyanların doğru tutanağa geçmesi için net konuşulmalı, bağlantı sorunlarında durum derhal bildirilmelidir.
4. Talep süresi: E-duruşma talebinin duruşma gününden önce, sistemde öngörülen süre içinde yapılması gerekir; geç talepler reddedilebilir.

Dijital Yargıda Sırada Ne Var?

Yargı reformu belgelerinde; tebligatın tamamen elektronikleşmesi, dosyaların uçtan uca dijital yönetimi, yapay zeka destekli dosya analiz araçları ve vatandaşlar için sadeleştirilmiş dijital arayüzler hedef olarak yer almaktadır. Bu dönüşüm, Ankara gibi dava yoğunluğu yüksek şehirlerde sürelerin kısalmasına katkı sağlayacaktır.

Sonuç

Online duruşma ve dijital yargı araçları doğru kullanıldığında zaman ve maliyet avantajı sağlar; ancak usul kuralları fiziki duruşmayla aynıdır ve hatalar aynı ağırlıkta sonuç doğurur. Ankara'daki dosyalarınızın e-duruşma ile takibi ve dijital süreç yönetimi için Av. Çağlar Aydın'a ulaşabilirsiniz.