Vekâletname Türleri ve İşlemleri: Genel, Özel ve Fotoğraflı Vekalet

Avukatınızın sizi mahkemede temsil edebilmesi için ona noterden vekaletname vermeniz gerekir. Ancak her vekaletname her iş için geçerli değildir: boşanma davası için ayrı, tapu satışı için ayrı, şirket işlemleri için ayrı yetkiler gerekir. Bu rehberde vekaletname türlerini, çıkarma sürecini ve dikkat edilmesi gereken noktaları anlatıyoruz.

Vekaletname Nedir?

Vekaletname, bir kişinin (müvekkil) başka bir kişiye (vekil) kendi adına hukuki işlem yapma yetkisi verdiğini gösteren, noterde düzenlenen resmi belgedir. Avukata verilen vekaletnameler 'dava vekaletnamesi' niteliğindedir ve Avukatlık Kanunu ile HMK'daki temsil kurallarına tabidir.

Vekaletname Türleri

1. Genel Dava Vekaletnamesi

En yaygın türdür. Avukata; dava açma, açılmış davaları takip etme, icra takibi başlatma, temyiz ve istinaf yollarına başvurma gibi genel yetkileri verir. 'Ahzu kabz' (para tahsil etme) yetkisi genellikle bu vekaletnameye eklenir; eklenmezse avukat sizin adınıza tahsilat yapamaz.

2. Özel Yetki İçeren Vekaletname

HMK m.74 uyarınca bazı işlemler için vekaletnamede açık özel yetki bulunması zorunludur:

• Sulh olma, davadan feragat, davayı kabul
• İbra, davadan vazgeçme
• Hâkimi reddetme
• Yemin teklif etme, yemini kabul veya reddetme
• Başkasını tevkil etme (yetki devri)
• Tahkim ve arabuluculuk anlaşması yapma
• Konkordato teklifinde bulunma

3. Boşanma Vekaletnamesi

Boşanma ve soybağı davaları için düzenlenen vekaletname özel nitelikte olmalı ve müvekkilin fotoğrafını içermelidir. Vekaletnamede 'boşanma davası açmaya, açılmış boşanma davasını takibe' şeklinde açık yetki yazılır. Fotoğrafsız genel vekaletname ile boşanma davası takip edilemez.

4. Gayrimenkul İşlemleri Vekaletnamesi

Taşınmaz satışı, satış vaadi, ipotek tesisi gibi işlemler için düzenlenen vekaletnamede taşınmazın bilgileri ve yapılacak işlem açıkça yazılmalıdır. 'Dilediği bedelle dilediğine satmaya' şeklindeki geniş yetkiler risk taşır; yetkiyi işlemle sınırlı tutmak güvenli olandır.

5. Şirket ve Ticari İşlem Vekaletnameleri

Şirket kuruluşu, genel kurul temsili, imza yetkisi gibi ticari işlemler için düzenlenir. Şirket adına verilecek vekaletnamelerde imza sirküleri ve yetki belgesi aranır.

Vekaletname Nasıl Çıkarılır?

1. Kimliğinizle (T.C. kimlik kartı veya pasaport) herhangi bir notere gidin; noter seçiminde serbestsiniz.
2. Avukatın bilgilerini verin: ad-soyad, bağlı olduğu baro (örn. Ankara Barosu), sicil numarası ve vergi/T.C. numarası. Bu bilgileri avukatınız size mesajla iletir.
3. Vekaletname türünü belirtin (genel dava, boşanma vb.). Boşanma vekaleti için 2 adet vesikalık fotoğraf götürün.
4. Noter ücretini ödeyin ve vekaletnamenin bir suretini alın; asıl/suret avukata iletilir.

Süreç ortalama 15-20 dakika sürer. Okuma yazma bilmeyenler için tanıklı işlem, Türkçe bilmeyenler için yeminli tercüman prosedürü uygulanır.

Yurt Dışından Vekalet

Yurt dışında yaşıyorsanız iki yol vardır: bulunduğunuz ülkedeki T.C. Konsolosluğunda vekaletname düzenletmek (Türk noterle aynı hükümdedir) veya yabancı ülke noterinde düzenlenen vekaletnameye apostil şerhi alıp yeminli tercümesini yaptırmak. Boşanma vekaleti için konsolosluk yolunu öneririz; fotoğraf ve özel yetki şartları orada da geçerlidir.

Vekaletin Sona Ermesi: Azil ve İstifa

Müvekkil dilediği zaman noterden düzenleyeceği azilname ile vekilini azledebilir; avukat da haklı sebeplerle istifa edebilir. Azil halinde ücret sözleşmesindeki kurallara göre vekalet ücreti muaccel olabilir. Vekaletname belirli süreyle sınırlandırılabilir veya işlem tamamlanınca kendiliğinden hükmünü yitirecek şekilde düzenlenebilir.

Güvenlik Uyarıları

• Vekaletname kapsamını yapılacak işle sınırlı tutun; 'her türlü yetkiyi içeren' vekaletnameleri yalnızca güvendiğiniz profesyonellere verin.
• Vekaletname verdiğiniz kişinin gerçekten avukat olduğunu baro levhasından doğrulayın.
• İşiniz bittiğinde kullanılmayan geniş yetkili vekaletnameleri azilname ile sonlandırın.

Ankara'da dava ve işlemleriniz için hangi tür vekaletname gerektiğini öğrenmek isterseniz, Av. Çağlar Aydın size gerekli vekalet bilgilerini ve noter için hazır metni iletir.