Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?
Kıdem tazminatı, çalışanın her tam yıl için son brüt ücretinin 30 günlük tutarı kadar ödenir. En az 1 yıl çalışmış olmak ve iş sözleşmesinin kıdem tazminatına hak kazandıran bir nedenle sona ermesi gerekir. Hesaplamada giydirilmiş brüt ücret esas alınır ve bir tavan (kıdem tazminatı tavanı) uygulanır.
Kıdem tazminatı, belirli şartları sağlayan işçiye, çalıştığı süre karşılığında işveren tarafından ödenen bir tazminattır. Hesaplama esasları 1475 sayılı eski İş Kanunu'nun hâlâ yürürlükte olan 14. maddesinde düzenlenmiştir.
Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Şartları
- Aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışmış olmak,
- İş sözleşmesinin kıdem tazminatına hak kazandıran bir nedenle sona ermesi:
- - İşveren tarafından haklı neden olmaksızın fesih,
- - İşçi tarafından haklı nedenle fesih (ödenmeyen ücret, mobbing, sigorta primlerinin yatırılmaması vb. — m.24),
- - Askerlik, emeklilik, kadın işçinin evlilik nedeniyle (1 yıl içinde) feshi,
- - İşçinin ölümü.
İşçinin istifa etmesi (haklı neden olmadan) veya işverence ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık nedeniyle (m.25/II) işten çıkarılması halinde kıdem tazminatı ödenmez.
Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Formül basittir:
Kıdem Tazminatı = Çalışılan tam yıl sayısı × 30 günlük giydirilmiş brüt ücret
Bir yıldan artan süreler için de oranlama yapılır. Hesaplamada giydirilmiş brüt ücret esas alınır; yani çıplak ücrete ek olarak süreklilik arz eden yol, yemek, ikramiye gibi ödemeler de dahil edilir.
Hesaplama Örneği
| Veri | Değer |
|---|---|
| Çalışma süresi | 5 yıl |
| Son giydirilmiş brüt ücret | 40.000 TL |
| Bir yıllık kıdem | 40.000 TL (30 günlük ücret) |
| Toplam (5 × 40.000) | 200.000 TL brüt |
Bu tutardan yalnızca damga vergisi kesilir; kıdem tazminatından gelir vergisi kesilmez.
Kıdem Tazminatı Tavanı
Kıdem tazminatının bir yıllık tutarı, kanunla belirlenen kıdem tazminatı tavanını aşamaz. Tavan her yıl ikişer kez (Ocak ve Temmuz) güncellenir. Ücreti tavanın üzerinde olan çalışanlarda hesaplama, tavan tutarı üzerinden yapılır.
Kıdem Tazminatı Ödenmezse Ne Yapılır?
- İşverene yazılı olarak (noter/KEP) başvurup ödeme talep edin.
- Ödenmezse iş mahkemesinde dava açmadan önce arabuluculuk başvurusu zorunludur.
- Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılır; ödenmeyen tutara faiz de talep edilebilir.
Kıdem tazminatı hesabı ve zamanaşımı (fesihten itibaren 5 yıl) konusunda hak kaybı yaşamamak için bir Ankara iş hukuku avukatı ile görüşmeniz önerilir. Somut durumunuz için bize ulaşın.
İlgili Kanun Maddeleri
- 1475 sayılı Kanun m.14 Kıdem tazminatının şartları ve hesaplanma esası (yürürlükteki tek madde).
- 4857 sayılı İş Kanunu m.120 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesinin yürürlükte kaldığına ilişkin atıf.
- 4857 s. m.24 İşçinin haklı nedenle derhal fesih halleri — kıdeme hak kazandırır.
- 4857 s. m.25 İşverenin haklı nedenle feshi — ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık halinde kıdem ödenmez.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olayın kendine özgü koşulları vardır; hak kaybı yaşamamak için işleminizi yapmadan önce mutlaka bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilir.
Av. Çağlar Aydın
Ankara Barosu'na kayıtlı avukat. Ankara merkezli olarak ceza, aile/boşanma, iş, gayrimenkul ve miras hukuku başta olmak üzere geniş bir alanda avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir.
Hakkında daha fazla bilgi